کمک فنر معیوب، قاتل خاموش جلوبندی پرشیا: چگونه لرزشها، سیستم تعلیق را نابود میکنند؟
کمک فنر معیوب، قاتل خاموش جلوبندی پرشیا: چگونه لرزشها، سیستم تعلیق را نابود میکنند؟ اهمیت تناسب و تعادل
در سیستم تعلیق پرشیا را در این مقاله بخوانید! پژو پرشیا (یا پارس)، به دلیل بهرهگیری از
پلتفرم مشترک با پژو ۴۰۵، دارای یک سیستم جلوبندی نسبتاً مستحکم و در عین حال حساس به نگهداری است.
در این سیستم پیچیده، هر قطعه وظیفه مشخصی دارد، اما عملکرد همه آنها به شدت به یکدیگر وابسته است.
کمک فنر (Strut)، که اغلب به اشتباه فقط “فنر” نامیده میشود، نقش اصلی را
در کنترل ارتعاشات و میرایی حرکات عمودی چرخ ایفا میکند.
از سوی دیگر، جلوبندی (Gelobandi) شامل قطعاتی همچون سیبکها (Ball Joints)، طبقها (Control Arms)،
بوشها و میل موجگیر است که وظیفه نگهداری هندسه چرخ، تحمل وزن خودرو و انتقال فرمان را بر عهده دارند.
از دیدگاه فنی و مهندسی در «آراد موتور»، ما بارها شاهد آن بودهایم که خرابی یک قطعه کنترلکننده
(کمک فنر)، چگونه باعث تخریب زنجیرهای قطعات سازهای (جلوبندی) میشود.
۱. کمک فنر معیوب، عامل ایجاد شوکهای ناگهانی
وظیفه اصلی کمک فنر، تبدیل انرژی جنبشی (حاصل از حرکت چرخ در دستانداز)
به انرژی حرارتی و کنترل سرعت باز و بسته شدن فنر است.
وقتی کمک فنر خراب میشود (نشت روغن، کاهش گاز یا شکستگی داخلی):
- توانایی میرا کردن ارتعاشات را از دست میدهد.
- چرخ پس از برخورد با یک مانع، به جای یک نوسان نرم و سریع، شروع به «پریدن» یا اصطلاحاً اثر “Pogo Stick” میکند.
این ارتعاشات کنترل نشده و ضربات سریع، مستقیماً به تمام نقاط اتصال در سیستم جلوبندی پرشیا
منتقل شده و بارهای عملکردی قطعات را فراتر از حد طراحی شده، افزایش میدهند.
۲. تاثیر مستقیم خرابی کمک فنر بر قطعات جلوبندی خودرو (تجربه آراد موتور)
خرابی کمک فنر باعث افزایش تنشهای دینامیکی میشود که به طور خاص بر قطعات زیر تأثیر میگذارد:
الف) سیبکهای طبق (Ball Joints) و مفصلها
سیبکها نقطه اتصال طبق به سگدست هستند. آنها باید حرکت چرخشی و زاویهای را تحمل کنند.
- تخریب روانکار و حرارت:
افزایش ارتعاش از کمک فنر ناکارآمد، باعث افزایش اصطکاک و تولید حرارت در مفصل سیبک میشود.
این حرارت به سرعت گریس داخل مفصل را تجزیه میکند.
- افزایش لقی (Play):
با از بین رفتن روانکاری و تحت فشار قرار گرفتن مداوم، لقی و گشاد شدگی در سیبکها بسیار سریعتر از
حالت عادی رخ میدهد.
این امر نه تنها باعث صدای “تق تق” میشود، بلکه کنترل فرمان را نیز مختل میکند.
ب) بوشهای طبق (Control Arm Bushings)
بوشهای طبق در پرشیا، مسئول جذب لرزشهای افقی و تثبیت طبق هستند.
- تنش برشی و کششی مضاعف:
بوشها برای جذب ضربات عمودی شدید طراحی نشدهاند.
وقتی کمک فنر کار نمیکند، ضربات عمودی مکرر به بوشها وارد میشود که باعث پارگی، سایش
و از دست رفتن خاصیت ارتجاعی آنها میگردد.
- نتیجه:
در مدت کوتاهی، طبق در جای خود حرکت ناخواسته پیدا میکند و باعث ناهماهنگی دائمی زوایای تعلیق میشود.
ج) میل موجگیر و اتصالات آن (Sway Bar Links)
میل موجگیر برای کنترل غلتش خودرو در پیچها طراحی شده است.
- اشتباه در تشخیص صدا:
در بسیاری از موارد، صدای کوبش شدید جلوبندی پرشیا که راننده آن را ناشی از خرابی میل موج گیر میداند،
در واقع نتیجه کار نکردن کمک فنر است.
ارتعاشات کنترل نشده، باعث میشود که اتصالات میل موجگیر (که معمولاً دارای بوشهای پلاستیکی هستند)
تحت فشار بیش از حد قرار گیرند و دچار سایش سریع شوند.
د) سیبک فرمان و تنظیم زوایای چرخ (Tie Rod Ends)
خرابی کمک فنر موجب میشود تا هندسه سیستم تعلیق در لحظه رانندگی به صورت دائم تغییر کند.
- خرابی تنظیم زوایا:
این تغییرات مداوم و غیرقابل پیشبینی، باعث میشود تنظیم زوایای چرخ (فرمانپذیری و کمبر) به سرعت به هم بخورد.
حتی اگر جلوبندی تنظیم شود، یک کمک فنر معیوب تضمین میکند که
این تنظیم در کوتاهترین زمان ممکن از بین خواهد رفت.
- نتیجه نهایی:
سایش ناهمگون و لبه انداختن لاستیکها مشاهده میشود.
۳. نشانهها: چگونه بفهمیم کمک فنر، جلوبندی را خراب کرده است؟
رانندگان پرشیا باید به این علائم ترکیبی توجه کنند:
- لرزش در فرمان (Steering Wheel Vibration):
ارتعاشات غیرطبیعی، به ویژه در سرعتهای بالا یا عبور از روی پستی و بلندیهای کوچک.
- کوتاه شدن عمر قطعات جلوبندی:
نیاز مکرر به تعویض سیبکها و بوشها در بازههای زمانی کمتر از ۶ ماه.
- کوبش شدید:
شنیدن صدای ضربه محکم در گذر از موانع، که نشان میدهد سیستم کنترلکننده (کمک فنر) توانایی جذب انرژی را ندارد
و بار مستقیماً به قطعات سخت (جلوبندی) منتقل شده است.
- نشانههای نشت روغن:
اگر کمک فنر روغنزده باشد، تخریب جلوبندی قریبالوقوع است.
جمعبندی و توصیه آراد موتور
تجربه ما در آراد موتور نشان میدهد که در بسیاری از تعمیرات جلوبندی پرشیا، ریشه اصلی مشکل
یک کمک فنر فرسوده یا بیکیفیت است.
رانندهای که به جای تعویض به موقع کمک فنر، تنها قطعات جلوبندی را جایگزین میکند،
در واقع در حال تکرار یک چرخه معیوب است.
قطعات جدید جلوبندی نیز به دلیل عدم وجود میراگر مناسب، به سرعت تخریب خواهند شد.
- توصیه نهایی:
برای حفظ سلامت قطعات تولیدی با کیفیت (مانند قطعات جلوبندی باکیفیت آراد موتور)، لازم است که
سیستم تعلیق به صورت متوازن نگهداری شود.
هر بار که نیاز به تعویض قطعات جلوبندی احساس شد، وضعیت کمک فنرها را به دقت بررسی کنید
و در صورت نیاز، از کمک فنرهای استاندارد و با کیفیت استفاده نمایید
تا عمر مفید سایر قطعات حیاتی خودروی شما تضمین شود.
بدون نظر