سکوت پرسرعت: دلایل لرزش فرمان در سرعت بالا؛ تحلیل تخصصی آراد موتور برای ۲۰۶ و پراید
سکوت پرسرعت: دلایل لرزش فرمان در سرعت بالا؛ تحلیل تخصصی آراد موتور برای ۲۰۶ و پراید ، لرزش فرمان
در سرعتهای بالا نه تنها تجربهای ناخوشایند است، بلکه یک علامت هشدار جدی
از سوی خودرو محسوب میشود که ایمنی سرنشینان را به خطر میاندازد.
در کارگاههای تولیدی قطعات جلوبندی خودرو «آراد موتور»، ما به صورت روزانه با ریشههای این مشکل فنی،
به ویژه در دو خودروی پرتیراژ داخلی یعنی پژو ۲۰۶ و پراید، سروکار داریم.
در این بررسی تخصصی، ما دلایل اصلی لرزش فرمان را از دیدگاه فنی و تجربه تولید قطعات جلوبندی باکیفیت
(حوزه تخصص آراد موتور) تحلیل میکنیم.
چرا فرمان در سرعت میلرزد؟
سیستم فرمان، چرخها و جلوبندی خودرو، همگی برای هماهنگی کامل در سرعتهای بالا طراحی شدهاند.
کوچکترین ناهماهنگی یا عیب در هر یک از این اجزا، به ویژه زمانی که دور چرخش چرخها بالا میرود
(معمولاً بالای ۹۰ کیلومتر بر ساعت)، تشدید شده و به صورت لرزش در فرمان یا کل بدنه احساس میشود.
تجربه آراد موتور نشان میدهد که دلایل لرزش فرمان را میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد:
دلایل خارجی (چرخ و لاستیک) و دلایل داخلی (سیستم تعلیق و جلوبندی).
دسته اول: دلایل خارجی (شایعترین عوامل لرزش)
این دسته مسئول بیش از ۸۰ درصد موارد لرزش فرمان هستند و معمولاً اولین مواردی هستند که باید بررسی شوند.
۱. بالانس نبودن چرخها (Wheel Imbalance)
- نقش آراد موتور:
قطعات جلوبندی (مانند سیبکها) میتوانند لرزش ناشی از بالانس نبودن را تشدید کنند.
- توضیح:
این شایعترین علت لرزش است.
اگر توزیع وزن در محیط لاستیک به صورت یکنواخت نباشد، چرخ در سرعتهای بالا شروع به پرش و لرزش میکند.
این لرزش اغلب در یک بازه سرعت خاص (مثلاً ۹۰ تا ۱۲۰ کیلومتر) حس میشود
و با افزایش سرعت کمی کاهش مییابد.
- توصیه تخصصی:
اگر پس از تعویض لاستیک یا پنچرگیری لرزش آغاز شد، فوراً آن را مجدداً بالانس کنید.
۲. دفرمه شدن یا ایراد در لاستیکها
- توضیح:
سایش غیریکنواخت لاستیکها (cup wear)، یا ایجاد برآمدگیهای داخلی
(به دلیل آسیب دیدن سیمهای داخلی لاستیک) باعث میشود که پروفیل لاستیک از حالت گرد خارج شود.
این وضعیت در سرعت بالا به لرزشهای شدید و ناپیوسته منجر میشود.
- نکته فنی:
گاهی اوقات دفرمه شدن لاستیکها ناشی از ایراد در کمک فنر یا زاویه نامناسب کمبر/کستر است
که خود به جلوبندی مرتبط است.
۳. خرابی رینگ (Rim Damage)
- توضیح:
برخورد شدید با چاله یا جدول میتواند باعث کج شدن خفیف رینگ شود.
حتی یک کج شدگی میلیمتری، در سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت به یک نوسان قدرتمند تبدیل شده
و لرزش قابل ملاحظهای را در فرمان ایجاد میکند.
دسته دوم: دلایل داخلی (تمرکز تخصصی آراد موتور)
زمانی که بالانس چرخها کاملاً صحیح است اما لرزش همچنان ادامه دارد،
باید عیوب را در قطعات متحرک و اجزای جلوبندی خودرو جستجو کرد.
۴. خلاصی و خرابی سیبکهای فرمان (Tie Rod Ends)
- حوزه اصلی فعالیت آراد موتور:
سیبکهای فرمان، نقطه اتصال نهایی سیستم فرمان به چرخها هستند.
- توضیح:
وظیفه سیبکها ایجاد اتصال مفصلی و دفع ضربات است.
با گذشت زمان، گریس داخلی خشک شده و بوشهای سیبک دچار خلاصی (لقی) میشوند.
در سرعت پایین این خلاصی محسوس نیست، اما در سرعت بالا، این لقی باعث میشود فرمان نتواند
نیروهای جانبی وارده را به درستی جذب کند و لرزش مستقیماً به دست راننده منتقل میشود.
- نحوه تست:
در یک بازدید فنی، باید خلاصی اهرمهای سیبک فرمان در حالت چرخش چرخها بررسی شود.
۵. مشکلات پلوس و محورها (Drive Shaft Issues)
- توضیح:
اگر لرزش فرمان بیشتر هنگام شتابگیری یا در یک سرعت ثابت خاص رخ میدهد
و در حالت خلاص یا ترمزگیری از بین میرود، مشکل میتواند از پلوس (CV Joint) باشد.
شکستگی یا خلاصی بیش از حد در سرپلوسها، به ویژه پلوس سمت راننده، باعث ایجاد نوسان محوری شده
و این نوسان از طریق جلوبندی به فرمان منتقل میشود.
۶. خرابی بوشهای طبق و طبقها (Control Arm Bushings)
- توضیح:
طبقها (Control Arms) وظیفه نگهداشتن چرخها در موقعیت مناسب را دارند و با بوشهای لاستیکی
به شاسی متصل میشوند.
زمانی که این بوشها فرسوده و پاره میشوند، طبق در جای خود لقی پیدا میکند.
این لقی باعث میشود در سرعت بالا، زاویه تایرها تحت فشار باد و وزن تغییر کند
که نتیجه آن لرزش شدید و احساس عدم پایداری است.
بررسی تخصصی: ۲۰۶ در برابر پراید
اگرچه دلایل اصلی لرزش در هر دو خودرو مشترک است، اما حساسیت و نقاط ضعف این دو خودرو متفاوت است:
۱. پراید (Pride)
پراید به دلیل ساختار سادهتر سیستم تعلیق و وزن کمتر، حساسیت بالایی به بالانس چرخها و سیبکها دارد.
- نقطه ضعف کلیدی:
کوچکترین خلاصی در سیبک فرمان یا نوسان جزئی در پلوسها فورا لرزش را به فرمان منتقل میکند.
همچنین، خرابی بوشهای شاهین در پراید (بوشهای محور اصلی) نیز میتواند
منجر به لرزش بدنه شود که با لرزش فرمان اشتباه گرفته میشود.
۲. پژو ۲۰۶ (Peugeot 206)
سیستم تعلیق جلوی ۲۰۶ (مک فرسون) پیچیدهتر و سنگینتر است.
- نقطه ضعف کلیدی:
۲۰۶ به دلیل هندلینگ بهتر و سرعتهای بالاتری که تجربه میکند، بیشتر مستعد
خرابیهای ناشی از تنش بالا است.
فرسودگی بوشهای طبق بالایی و پایینی در ۲۰۶ زودتر نمایان میشود و لقی طبقها یکی
از عوامل اصلی لرزش در سرعتهای بالای ۱۰۰ کیلومتر در این خودرو است.
جمعبندی و راهکار پیشنهادی آراد موتور
لرزش فرمان در سرعت بالا، چه در ۲۰۶ باشد و چه در پراید، همیشه یک زنگ خطر است.
نادیده گرفتن این لرزش میتواند منجر به سایش سریعتر قطعات جلوبندی و در نهایت،
فاجعهای در سیستم تعلیق و فرمان شود.
اقدام فوری توصیه شده:
بالانس دینامیکی:
ابتدا چرخها را در یک مرکز معتبر و دارای دستگاه بالانس درجا (در صورت لزوم) بررسی کنید.
بازدید جلوبندی:
در صورتی که بالانس صحیح بود و لرزش باقی ماند، خودرو باید توسط یک متخصص جلوبندی چک شود.
تمرکز بر روی قطعات حیاتی تولیدی آراد موتور باشد: سیبکها، بوشهای طبق و سرپلوسها.
ایمنی شما در گرو سلامت قطعاتی است که خودرو را روی جاده نگه میدارند.
همیشه از قطعات جلوبندی با کیفیت و استاندارد استفاده کنید
تا اطمینان حاصل شود که سیستم تعلیق خودرو میتواند از پس فشارهای سرعت بالا برآید.
بدون نظر